سرمایه‌گذاری در طلا

سرمایه‌گذاری در طلا

سرمایه‌گذاران می‌دانند که بهتراست بخشی از سبد سرمایه‌شان را به خرید طلا اختصاص ‌دهند. البته در وقت کم‌رونق‌شدن بازارهای موازی مثل مسکن و یا کاهش سود بانکی، طلا موردتوجه بیشتری واقع می‌شود.
فعالان بازار سرمایه هم برپایه این دارایی، ریسک بسیاری از معاملاتشان را پوشش می‌دهند، یا در اصطلاح هج (hedjing) می‌کنند. وجود بازارهای نقدی و ابزار مشتقه باعث درست کردن فرصت آربیتراژ و کسب سود بدون‌ریسک در این کالا میباشد.
با پایان پیشرفت‌های تکنولوژیکی بشر در طی قرون، نه‌تنها از ارزش طلا کاسته ‌نشده. بلکه زیاد شدن هم یافته ‌است. در داستان‌های تاریخی آورده‌اند که همیشه کیمیاگران‌ در آرزوی تبدیل سایر فلزات به طلا بوده‌اند.
طلا به عنوان زینت و سرمایه
طلا به عنوان زینت موردتوجه است. اما با‌ دید سرمایه‌گذاری کارمزدِ قیمت ساخت دارد. بنابراین برخی افراد، علاقه‌مند به خرید طلای دست‌دوم هستند. با اینکار قیمت اجرت ساخت را نمی‌دهند. البته بازهم تا حدود قابل‌توجهی هزینه خریدو‌فروش آن متفاوت میباشد.
به‌هرحال طلا در اشکال سکه، شمش و حتی زیورآلات، حکم سرمایه را دارد.
برخی افراد علاقه‌مند به خرید طلای دست‌دوم هستند تا قیمت اجرت ساخت ندهند. البته بازهم تا حدود قابل‌توجهی هزینه خریدو‌فروش متفاوت میباشد.
نوعی از سرمایه‌گذاری در ‌این‌ کالا با عنوان گواهی سپرده هم وجود دارد. گواهی سپرده یک ورقه بهادار میباشد. این فرزند خلف طلا، بسیاری از خواص مادر را با قدرت و شدت بیشتری دارد. تنها ضعفش این ‌است‌ که جلایی طلایی رنگ ندارد.
گواهی سپرده کالایی چیست؟
بر طبق تعریف، گواهی سپرده کالایی ورقه بهاداری است که نشان‌دهنده مالکیت مقدار معینی کالای سپرده‌شده در انبار است. پشتوانه آن، بیجک یا قبض انباری است که انباردار برای آن صادر می‌کند.
برای سکه طلا، بانک رفاه کارگران به عنوان انبار پذیرفته شده است.

سرمایه‌گذاری در طلا

برای سرمایه‌گذاری سکه بهتر از طلای زینتی است.
برای خریدوفروش این گواهی، میبایست کد معاملاتی بورس اوراق بهادار خود را از یک کارگزار بورس دریافت کنیم. پس‌ازآن میتوانیم با یک تلفن، یا بصورت آنلاین سفارش خرید و یا فروشمان را در سامانه معاملات درج کنیم.
تسویه نقدی خریدوفروش این اوراق یک روز کاری پس از انجام معامله میباشد. هر ۱۰ ورقه گواهی سپرده طلا معادل یک سکه پایان بهار آزادی میباشد.
قیمت معاملاتی گواهی سپرده طلا
در هنگام سپرده‌گذاری، هر ۱ سکه به ۱۰ ورق گواهی تبدیل می‌شود.
قیمت کارشناسی و ارزیابی هر سکه ۵۰۰۰ ریال میباشد. بابت انبارداری هم بانک رفاه کارگران روزانه ۵۰ ریال دریافت می‌کند.
کارمزد معاملات درصدی از مبلغ معامله میباشد. این رقم برای خرید ۰٫۰۰۲۶۲ و فروش ۰٫۰۰۲۷۸ حجم معاملات میباشد. این رقم شامل مجموع کارمزدهای کارگزار، بورس، شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه، شرکت مدیریت فن‌آوری بورس و حق نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار میباشد.
سکه طلا
در ایران برای نخستین بار داریوش هخامنشی، اقتصادی برمبنای دو فلز طلا و نقره را بنا نهاد. نخستین سکه به نام «دریک» از جنس طلای خالص بود. سکه «شکل» از جنس نقره و معادل ارزش یک گوسفند بود. ۲۰ شکل نقره‌ای معادل یک دریک بها داشت. ضرب سکه در دوره‌های مختلف حکومتی همواره با مقاصد تجاری، فرهنگی و سیاسی ادامه داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از سال ۱۳۵۸ سکه طلا با عنوان بهار آزادی و به‌ جای سکه پهلوی با همان وزن، اندازه و عیار ضرب شد:
شکل: دایره، قطر ۲۲ میلی‌متر
وزن سکه: ۸٫۱۳۵۹۸ گرم، وزن طلای خالص ۷٫۳۲۲۳۸۲
عیار: ۲۱٫۶ در ۲۴ معادل عیار ۹۰۰ در ۱۰۰۰
در ایران برای نخستین بار داریوش هخامنشی، اقتصادی برمبنای دو فلز طلا و نقره را بنا نهاد. نخستین سکه به نام «دریک» از جنس طلای خالص بود. سکه «شکل» از جنس نقره و معادل ارزش یک گوسفند بود.
از سال ۱۳۷۰ و پس از رحلت بنیان‌گذار جمهوری اسلامی تا‌کنون، سکه‌ای معروف به سکه امامی بوسیله بانک مرکزی ضرب می‌شود. این سکه از لحاظ وزن و سایر مشخصات مشابه سکه بهار آزادی میباشد.

واحد معمول اندازه‌گیری طلا مثقال میباشد. یک مثقال معادل ۴٫۶۰۸ گرم میباشد.
واحد جهانی وزن طلا انس میباشد. یک انس معادل ۳۱٫۱۰۳۴۳۱ گرم وزن دارد. هر گرم معادل ۱۰۰۰ سوت میباشد. یعنی اگر یک گرم را به ۱۰۰۰ واحد تقسیم کنیم، هر قسمت معادل یک سوت میباشد. یک قیراط معادل ۲۰۰ سوت میباشد.
مظنه طلا هم به مفهوم هزینه یک مثقال طلای ۱۷ عیار میباشد.
عوامل موثر بر هزینه سکه
هزینه جهانی طلا عاملی میباشد که با نوسان خود بر هزینه سکه بصورت مستقیم تاثیر می‌گذارد. یک انس طلا معادل ۳۱٫۱۰۳۴۳۱ گرم با عیار ۹٫۹۹۹ یا همان ۲۴ میباشد.
هزینه دلار ‌به ریال در بازار، دیگرعامل موثر بر هزینه طلا میباشد.
قیمت ضرب سکه معادل ۷۰،۰۰۰ ریال، کارمزد عرضه سکه در بانک به مبلغ ۵،۰۰۰ ریال و مالیات برارزش‌افزوده، مواردی میباشد که به هزینه تمام‌شده سکه اضافه می‌شود. هزینه حقیقی سکه با درنظرگرفتن این عوامل و از راه فرمول ذیل محاسبه می‌شود:
[۳۱٫۱ /(قیمت یک انس*قیمت دلار ‌به‌ریال)]*۰٫۹ * وزن سکه + حق ضرب = قیمت سکه
فاصله قیمت محاسبه شده از قیمت بازاری سکه را حباب می‌گویند. حباب براثر عوامل روانی و میزان عرضه‌وتقاضا درست کردن می‌شود.
بازارهای طلا در ایران
خریدوفروش سکه به‌صورت فیزیکی را می‌توان دریک صرافی یا بازار طلا انجام داد.
معاملات آتی (futures) و اختیار معامله (options) با مراجعه به یک کارگزار بورس کالا صورت ‌می‌پذیرد. این امر با کد معاملاتی ابزارمشتقه در بورس کالا ممکن ‌است.

برای سرمایه‌گذاری در طلا گزینه‌هایی به غیر از خرید فیزیکی هم وجود دارد.
همان‌گونه که پیش‌تر هم بیان‌ شد، گواهی ‌سپرده ‌طلا را از بوسیله یک کارگزار بورس اوراق بهادار خریدوفروش می‌کنیم.
واحدهای صندوق طلا در وقت پذیره‌نویسی در بورس کالا به فروش می‌رسند. بعدا معاملات ثانویه آن در بورس اوراق بهادار و از راه کارگزاری مربوط به‌ آن ‌بورس انجام می‌شود.
صندوق طلا
صندوق‌های کالایی ابزارهای نو مالی در بازار سرمایه هستند. این امکان را به سرمایه‌گذاران می‌دهند تا به جای خرید و نگهداری کالای مورد پیشنهاد، واحدهای این صندوق‌ها را خریداری کنند. این صندوق¬ها تحت نظارت سازمان بورس فعالیت می‌کنند. پذیره‌نویسی آن‌ها در بورس کالا انجام می‌پذیرد. معاملات ثانویه بر روی واحدهای آن در بورس اوراق بهادار شکل می‌گیرد.
هدف از تشکیل یک صندوق، جمع‌آوری و تجمیع وجوه سرمایه‌گذاران و مدیریت حرفه‌ای این وجوه میباشد. این امر با استفاده از روش‌های کاهش ریسک سرمایه‌گذاری مدیران خبره و صرفه‌جویی ناشی از مقیاس، ممکن می‌شود.
براین‌اساس، مدیران صندوق طلا، انواع اوراق بهادار مبتنی بر سکه طلا را در بورس می‌خرند. بنابراین سرمایه‌گذاران از نوسانات هزینه طلا و ارز می‌توانند بازده مناسبی کسب کنند.
ترکیب دارایی‌های صندوق طلا
حداقل ۷۰ درصد وجوه موجود در صندوق، به خرید گواهی سپرده کالایی سکه طلا، اختصاص می‌یابد.
حداکثر ۲۰ درصد اوراق مشتقه مبتنی بر سکه طلا و ۵ درصد، اخذ موقعیت خرید درقرارداد اختیار معامله سکه طلا هم مجاز میباشد.
حداکثر به میزان ۵۰% از ارزش کل دارایی¬های صندوق در وقت اتخاذ موقعیت، می‌تواند به سرمایه‌گذاری در تعهد خالص موقعیت‌های بدون پوشش در قراردادهای مشتقه مبتنی بر سکه طلا تخصیص یابد. در گونه وجود مازاد وجوه، می‌توان اقدام به خرید اوراق بهادار با درآمد ثابت، سپرده و گواهی سپرده بانکی بکند.

آیا این سرمایه‌گذاری واقعا بدون ریسک است؟
شاید باور داشته ‌باشیم که هزینه طلا و دلار ‌به ‌ریال، همواره روند افزایشی دارد. برترین شکل خرید طلا هم واحدهای صندوق سرمایه‌گذاری مبتنی بر سکه طلا میباشد. ولی این سرمایه‌گذاری، آیا واقعا بدون ریسک است؟
ریسک سرمایه‌گذاری در صندوق طلا
سرمایه‌گذاری بدون ریسک وقتی ‌است که سرمایه‌گذار، اطمینان کامل از بازگشت اصل و سود پیش‌بینی‌شده مبلغ سرمایه‌گذاری خود را داشته باشد.
البته با استفاده از پتانسیل مربوط به ماهیت این صندوق‌ها، امکان طراحی روش‌هایی به‌منظور کاهش ریسک وجود دارد.
مثلاً خرید واحدهای این صندوق‌ها (long) و اخذ موقعیت فروش در بازار جهانی طلا (short) در مقیاس‌کوچک‌تر سرمایه، معاملات فیوچر و آپشن بورس کالا می‌تواند بازار مناسبی برای فروش سکه طلا باشد.
در این شرایط، همچنان ریسک نوسان هزینه دلار وجود خواهد داشت.
خرید واحدهای این صندوق‌ها (long) و اخذ موقعیت فروش در بازار جهانی طلا (short) در مقیاس‌کوچک‌تر سرمایه، معاملات فیوچر و آپشن بورس کالا می‌تواند بازار مناسبی برای فروش سکه طلا باشد.
درصورتی‌که سرمایه‌گذار تنها اقدام به سرمایه‌گذاری در صندوق طلا بکند، در معرض دو نوع ریسک قرارمی‌گیرد. نخستین ریسک، کاهش ارزش دارایی‌های صندوق میباشد.
دلایلی که باعث کاهش هزینه سکه طلا می‌شود می‌تواند ارزش گواهی سپرده طلا را هم کاهش دهد. این عوامل تاثیرگذار اقتصادی شامل نوسانات هزینه انس جهانی، کاهش هزینه دلار و هر چیزی میباشد که موجب زیاد شدن عرضه اوراق گواهی سپرده سکه طلا باشد.
ریسک کاهش ارزش بازاری واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق، دومین ریسک میباشد.
هزینه واحدها در بازار بورس و بر اساس عرضه‌وتقاضا تعیین می‌شود. بنابراین میزان عرضه‌وتقاضا در بورس، بر هزینه واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق موثر میباشد.
مدیر صندوق، با اخذ موقعیت‌های متناسب خریدوفروش اوراق مشتقه مبتنی بر سکه طلا و تحلیل درست روند قیمتی انس جهانی، امکان کاهش این ریسک‌ها را فراهم خواهد نمود.
روش سرمایه‌گذاری در صندوق چطور است؟
قبل از هر چیز، داشتن کد معاملاتی بورسی اوراق بهادار الزامی میباشد.
هزینه هر واحد در وقت پذیره‌نویسی ۱۰،۰۰۰ ریال میباشد. پس از آن، هزینه واحدها بر پایه ارزش‌خالص‌دارایی‌های صندوق (NAV) و بر اساس نظام عرضه و تقاضا تعیین می‌شود.

برای خرید صندوف طلا میبایست از راه یک کارگزاری اقدام نمایید.
سقف و کفی برای میزان خرید وجود ندارد. حداقل مقدار مجاز یک واحد میباشد.
انجام معاملات بصورت آنلاین و تلفنی امکان دارد. کافی میباشد با کارگزار خود تماس گرفته و سفارش خرید یا فروش بدهید.
پیش‌بینی بازار
این نمودار روند هزینه طلای جهانی را در سی سال گذشته نشان می‌دهد.

اما هزینه سکه در ایران تابع عامل دیگری هم هست. هزینه دلار ‌به ریال.
چنانچه تصور بر این باشد که هزینه طلا و هزینه دلار روند افزایشی دارد، می‌توان نتیجه گرفت که هزینه سکه طلا و متعاقبا ارزش واحدهای صندوق مبتنی بر سکه طلا افزایش‌خواهد یافت.
هزینه جهانی طلا
اتفاق‌نظر جهانی بر زیاد شدن هزینه این فلز گران‌بها میباشد. در سال‌های اخیر، منابع و معادن جدیدی کشف نشده میباشد. بنابراین در آینده با روند کاهشی عرضه آن روبرو هستیم.
وضعیت اقتصادی کشورهای مصرف‌کننده عمده طلا، از جمله هندوستان، به وضوح بیانگر زیاد شدن تقاضای طلا در بلندمدت از جانب این کشورها میباشد.
درکل، پیش‌بینی شرایط رونق اقتصاد جهانی، منجر به زیاد شدن هزینه طلا خواهد شد.
هزینه داخلی طلا
علاوه بر عوامل موثر بر زیاد شدن هزینه جهانی، جو روانی اقتصاد داخلی بر هزینه طلا موثر میباشد. روند افزایشی هزینه دلار در بازه زمانی طولانی‌مدت مستقیما بر زیاد شدن هزینه طلا در داخل کشور موثر میباشد.
در فرمول محاسباتی ارزش قراردادهای آتی، برای تعداد ماه‌های باقی‌مانده تا سررسید، نرخ بهره ماهانه را در هزینه سکه نقدی تاثیر می‌دهند.
به عنوان مثال، چنانچه نرخ بهره سالیانه ۱۵ درصد باشد، با تقسیم آن به تعداد ماه‌های سال، به عدد ۱٫۲۵ درصد می‌رسیم.
در حالت کلی هزینه سکه تحویل ماه آینده از هزینه نقدی آن به میزان نرخ بهره بانکی بالاتر میباشد. امکان دارد هزینه سکه در بازار آتی بالاتر از قیمت‌های محاسبه‌شده به روش فوق باشد. در این هنگام معامله‌گران اقدام به خرید سکه در بازار نقدی و فروش آن در بازار آتی کرده و سودی بیش از سود بانکی کسب می‌کنند.
با مطالعه بر روی قیمت‌های کشف‌شده در ماه‌های آتی، مشخص می‌شود که فعالان این بازار، در قیمت‌هایی زیاد بالاتر از نرخ رشد مناسب با سودبانکی در حالا انجام معاملات طلا هستند. به عنوان مثال، در شرایطی که هزینه سکه نقدی ۱،۳۰۰،۰۰۰ تومان میباشد، پیش‌بینی آن‌ها برای ارزش سکه تحویل تیرماه سال ۹۷ (۸ ماه بعد) ۱،۴۹۰،۰۰۰ تومان میباشد.
خلاصه و نتیجه‌گیری
چنانچه شما تمایل به سرمایه‌گذاری در طلا دارید، خرید سکه مناسب‌تر از طلای تزئینی ‌است. چون اجرت ساخت ندارد. وزن، عیار و سایر مشخصاتش هم استاندارد است.
خرید گواهی سپرده سکه از خود سکه هم معقول‌تر است. چرا که سهولت بیش در معاملات و قیمت کمتری در خریدوفروش و نگهداری دارد.
درصورت آشنایی و تخصص، اخذ موقعیت آتی هم گزینه مناسبی ‌است. چرا که در این‌گونه معاملات با پرداخت وجه تضمینی معادل یک تا دو سکه امکان اخذ موقعیت خرید یا فروش یا هردو با دو سررسید مختلف وجود دارد. و این در حالی است که هر قرارداد شامل ۱۰ سکه است. در اصل می‌توان از اهرم مالی معمولاً در حدود ۵ استفاده نمود. تعیین مقدار وجه تضمین اولیه بر عهده هیئت پذیرش بورس کالا میباشد. درزمان اعمال تغییرات، نتایج به اطلاع فعالان بازار می‌رسد.
خرید گواهی سپرده سکه از خود سکه هم معقول‌تر میباشد. چرا که سهولت بیش در معاملات و قیمت کمتری در خریدوفروش و نگهداری دارد.
در میان پایان روش‌های سرمایه‌گذاری، خرید واحد‌های صندوق طلا، مناسب‌ترین روش میباشد. ضمن عدم نیاز به نگهداری فیزیکی سکه و مخاطرات نگهداری آن، کاهش هزینه‌های ارزیابی، انبارداری و معاملاتی را هم به همراه دارد. معافیت منافع حاصل از مالیات بر درآمد و مالیات ارزش‌افزوده، بر جذابیت این سرمایه‌گذاری می‌افزاید.
جایگزین شمش و سکه
درصورت تمایل به اخذ تسهیلات بانکی، امکان وثیقه‌گذاری واحدهای صندوق وجود دارد. چراکه گواهی صادره از شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه برای دارنده واحدهای صندوق، قابلیت تودیع و وثیقه‌گذاری دارد.
هیچ‌گونه محدودیتی در مبلغ و تعداد واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق طلا وجود ندارد. سهولت در خریدوفروش آن از راه شبکه کارگزاری یکی از بزرگ‌ترین‌ مزیت‌های آن میباشد.
بخشی از وجوه صندوق تحت مدیریت خبرگان بازار طلا، در قراردادهای آتی و اختیار معامله سرمایه‌گذاری می‌شود. این امر موجب کسب بازدهی بیشتری نسبت به خرید سکه، برای سرمایه‌گذاران می‌شود.
علاوه بر این نکته ها، برای افرادی که با خرید سکه طلا و فروش آن در بازارهای آتی، کسب سود بدون ریسک می‌کنند، مزیت‌های ویژه‌ای وجود دارد.
واحدهای صندوق طلا، جایگزین شمش و سکه برای سرمایه‌گذاران متقاضی ابزارهای دارای ارتباط با طلا میباشد. امکان بهره‌برداری از نوسانات هزینه دلار و زیاد شدن هزینه آن را به شکل مناسبی فراهم ‌می‌کند.

سرمایه گذاری و ارزش طلا

سرمایه گذاری طلا

طلا معمول ترین فلز گرانبها برای سرمایه گذاری میباشد. سرمایه داران، طلا را به عنوان برترین گزینه در شرایط بحران اقتصادی، سیاسی، اجتماعی یا سایر بحران های مالی خریداری می کنند. این بحران ها می تواند شامل رکود بازار بورس، کاهش نقدینگی، تورم، جنگ و ناآرامی های اجتماعی باشد. هم چنین سرمایه گذاران طلا را هنگام رونق بازار سهام خریداری می کنند تا به سود مالی دست یابند.

ارزش طلا

در طول تاریخ، طلا را اغلب به عنوان پول استفاده می کردند و به جای تعیین هزینه طلا، سایر هزینه ها بر پایه آن تعیین می گردید. بعد از جنگ جهانی دوم و در پی کنفرانس برتون وودز (Bretton Woods) در سال 1946، استاندارد طلا با تثبیت هزینه آن در 35 دلار بر هر اونس تعیین شد. این سیستم تا سال 1971 برقرار بود تا آن که ایالات متحده، تبدیل مستقیم دلار آمریکا به طلا را متوقف نمود. از سال 1968 معیار معمول برای تعیین هزینه طلا، کنفرانس های تلفنی میباشد که روزی دو بار با حضور نمایندگان پنج بنگاه معامله کننده شمش انجام میشود و به آن «معیار طلای لندن» (London Gold Fixing) می گویند. علاوه بر این، شاخص روزانه دیگری هم وجود دارد که به آن «بهای لحظه ای» (Spot Price) گفته میشود که عبارت میباشد از هزینه هر لحظه این فلز با توجه به بهای آن در بورس های سراسر دنیا. جدول ذیل هزینه طلا را نسبت به کالاها و سایر شاخص ها نشان میدهد.

سرمایه گذاری طلا
در مارس سال 2008 طلا به بالاترین هزینه اسمی خود، یعنی 80/1002 دلار دست یافت. ولی در واقع هنوز با رکورد 850 دلاری سال 1980 فاصله دارد. بعدا به پایین تر از 50/709 دلار در ماه نوامبر رسید و دوباره سیری صعودی به خود گرفت و بار دیگر در سپتامبر سال جاری موقتا از مرز 1000 دلار فراتر رفت.

عوامل موثر بر هزینه طلا

بهای این فلز گرانبها، همانند سایر کالاها و سرمایه گذاری ها، برپایه عرضه و تقاضا تعیین میشود. ولی برخلاف دیگر اقلام قابل سرمایه گذاری، ذخیره و یا در معرض فروش قرار دادن آن در بازار نقش مهمی در تعیین هزینه بازی میکند، زیرا تقریبا پایان حجم طلایی که تا به امروز استخراج شده است، قابلیت آن را دارد که با قیمتی متناسب به بازار عرضه شود. در اواخر سال 2006 کل طلای استخراج شده تا آن وقت 158 هزار تن تخمین زده شد. این میزان طلا حجمی برابر با یک مکعب به ابعاد 2/20 متر را اشغال میکند. با این میزان فراوان طلای ذخیره شده در مقایسه با تولید سالانه، هزینه طلا بیش تحت تاثیر شرایط میباشد تا میزان تولید. طبق گزارش شورای جهانی طلا (World Gold Council)، تولید طلای معدنی در چند سال اخیر نزدیک به سالانه 2500 تن میباشد که حدود 2000 تن آن در صنعت جواهرسازی و تولید محصول های صنعتی و دندانپزشکی به مصرف می رسد و 500 تن دیگر به بخش سرمایه گذاری های کوچک و معاملات بورس طلا (ETF) وارد میشود. تقاضای سالانه برای طلا 1000 تن بیش از تولید معدنی آن میباشد که از فروش بانک های مرکزی و سایر منابع تامین میشود.

بانک مرکزی و صندوق بین المللی پول نقش مهمی در تعیین هزینه طلا بازی می کنند. در اواخر سال 2004، بانک مرکزی و سازمان های رسمی 19 درصد از پایان طلای موجود در روی زمین را به عنوان ذخایر رسمی طلا معرفی کردند. براساس تفاهمنامه طلای واشنگتن یا WAG (Washington Agreement on Gold) که در سپتامبر 1999 به اجرا درآمد، فروش طلا بوسیله اعضای این تفاهمنامه، از جمله اروپا، ایالات متحده، ژاپن، استرالیا، بانک پرداخت های بین المللی (BIS) و صندوق بین المللی پول را به کمتر 400 تن در سال محدود شده است. در این مدت بانک های مرکزی اروپا، همچون بانک انگلستان و بانک ملی سوییس، از فروشندگان اصلی طلا بوده اند. اگرچه معمول نیست که بانک های مرکزی خرید طلا را از پیش اعلام کنند، ولی برخی کشورها همانند موردی که در اواخر سال 2005 برای روسیه اتفاق افتاد، علاقمندی خود را به زیاد شدن هرچه بیش ذخایر طلا نشان داده اند. در اوایل سال 2006، چین که تنها 3/1 درصد از ذخایر خود را بصورت طلا نگهداری می نمود، اعلام داشت در جستجوی راه هایی میباشد تا بتواند درآمدهای این کشور را به ذخایر رسمی تبدیل بکند. بازارهای بورس امیدوارند این امر به معنی آن باشد که چین می خواهد ذخایر خود را همچون دیگر بانک های مرکزی بر پایه طلا قرار دهد.

ورشکستگی بانک ها: در زمانیکه می شد دلار را به طور کامل به طلا تبدیل نمود، هر دو حکم پول را داشتتند. ولی اکثر مردم ترجیح می دادند به جای سکه های سنگین طلا، پول کاغذی بانکی با خود حمل کنند. اگر مردم احتمال می دادند امکان دارد بانکشان ورشکسته شود، یکباره سپرده های خود را از بانک خارج می کردند. این اتفاقی بود که طی بحران جهانی و سقوط اقتصاد ایالات متحده در سال 1930 رخ داد. در آن وقت روزولت، رییس جمهوری ایالات متحده وضعیت فوق العاده اعلام نمود و مالکیت طلا بوسیله شهروندان آمریکایی را غیر قانونی خواند.

نرخ بهره کم یا منفی: اگر اوراق بهادار، سرمایه و مستغلات به میزان کافی سود نداشته باشد، آنگاه تقاضا برای طلا و سایر انواع سرمایه گذاری زیاد شدن می یابد. مثالی از این شرایط، دوره تورم همراه با رکود میباشد که در سال 1970 رخ داد و منجر به تشکیل حباب اقتصادی در بازار فلزات گرانبها شد.

جنگ، تعرض، غارت، بحران: هنگام بروز بحران های ملی، مردم می ترسند که سهامشان توقیف شود و یا آن که که پول رایج ارزش خود را از دست بدهد. در این حالت، طلا را محصولی می بینند که می تواند همواره تامین کننده مخارجشان باشد. بنابراین هنگامی یک عدم قطعیت بزرگ، مثلا جنگ بروز میکند، تقاضا برای طلا زیاد شدن می یابد.

سرمایه گذاری های طلایی

سرمایه گذاران طلا را به دو دلیل عمده خریداری می کنند؛ یکی کسب درآمد در هنگام زیاد شدن هزینه آن و دوم ذخیره آن بمنظور هجینگ در شرایط بحران های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی یا مالی. سرمایه گذاری طلا بصورت مستقیم، یعنی مالکیت سکه یا شمش و بصورت غیرمستقیم، یعنی ETF، سندها، حساب، سهام و … امکانپذیر میباشد. لذا با توجه به جذابیت های موجود و تنوع روشهای سرمایه گذاری، بررسی های مقتضی و استراتژی های ضروری برای این مهم همواره مورد توجه سرمایه گذاران میباشد.

تحلیل پایه

سرمایه گذاران با استفاده از تحلیل پایه، وضعیت اقتصاد کلان را بررسی می کنند که شامل شاخص های بین المللی اقتصاد، همچون نرخ رشد تولید ناخالص داخلی (GDP)، تورم، نرخ بهره، بهره وری و بهای انرژی میباشد. هم چنین نسبت سالانه عرضه به تقاضای طلا را هم بررسی می کنند. در انتهای سال 2005، شورای جهانی طلا تولید این فلز را در سراسر جهان 3859 و تقاضای جهانی آن را 3754 تن برآورد نمود. بر این اساس در سال 2005 مازاد عرضه ای بالغ بر 105 تن وجود داشت. در حالی که انتظار نمی رود تولید طلا در آینده ای نزدیک تغییر بکند، نسبت عرضه و تقاضا به دلیل مالکیت خصوصی به سرعت قابل تغییر خواهد بود.

نقش شمش های طلا اغلب با سهام مقایسه میشود. این دو نوع سرمایه اساسا متفاوت هستند. برخی معتقدند طلا، ذخیره ارزش (بدون رشد) میباشد، در حالی که سهام را بازگشت ارزش می دانند یعنی رشدی که از زیاد شدن واقعی هزینه آن به علاوه سود به دست می آید. در شرایط پایدار سیاسی، سهام و اوراق بهادار برترین گزینه سرمایه گذاری هستند. از سال 1800، ارزش سهام در مقایسه با طلا ارزش بیشتری کسب کرده که دلیل آن پایداری سیاسی آمریکا بوده میباشد. این زیاد شدن ارزش، بصورت دوره ای تغییر میکند، گاهی ارزش طلا بیش میشود و گاهی ارزش سهام. شاخص داو جونز در سال 1980 (پایان بازار بی رونق 1970)، با درج نسبت یک به یک به پایین ترین حد خود رسید و در دهه های 1980 و 1990 دوباره به همان نقطه های اوج پیش بازگشت. پیک سال 1980 با حمله اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان و تهدید جهانی گسترش کمونیسم همزمان بود. این نسبت در ژانویه سال 2000 به اوج خود رسید و بعد از آن سقوط سریعی را در قبل گرفت.

در نوامبر سال 2005، ریک موناریز (Rick Munarriz) این پرسش را مطرح نمود که یک سهم از سهام شرکت گوگل (google) سرمایه بهتری میباشد یا یک اونس طلا! مقایسه خاص میان این دو نوع سرمایه زیاد متفاوت، ذهن بسیاری را درگیر نمود و این مساله زیاد بحث برانگیز شد. در آن وقت هزینه یک سهم گوگل و یک اونس طلا نزدیک به 700 دلار بود. در چهارم ژانویه سال 2008، هزینه یک اونس طلا به اندازه 77/30 درصد از هزینه هر سهم گوگل قبل افتاد. چون در آن تاریخ و در بازار بورس ایالات متحده، هزینه هر اونس طلا به 19/859 دلار و هزینه هر سهم گوگل به 657 دلار رسید. در 24 ژانویه سال 2008، هزینه هر اونس طلا برای نخستین بار به 900 دلار و به دنبال آن در مارس همان سال، در پی شروع بحران اقتصادی ایالات متحده، به 1000 دلار رسید. در انتها این سال هر سهم گوگل برابر با 65/307 دلار و هر اونس طلا برابر با 866 دلار بود.

اگر فقط به سرمایه گذاری طلا دل خوش کنیم، به دلیل حساس بودن آن، ریسک را پذیرفته ایم. ولی به خاطر ارزشی که این فلز دارد، میبایست ریسک آن را هجینگ نمود و از آن جا که اینکار قیمت اضافی بر سرمایه گذار تحمیل میکند، برخی تمایل دارند سرمایه ای مشترک را برگزینند.

تحلیل تکنیکی

سرمایه گذاران طلا همچون سهامداران، امکان دارد که تصمیم گیری هایشان را منوط به تحلیل هایی نمایند که مطالعه دیاگرام، میانگین متحرک، تبادلات بازار و سیکل اقتصادی بمنظور قبل بینی هزینه آینده را شامل میشود.

استفاده از اهرم

سرمایه گذاران سرسخت موقعیت خود را با قرض گرفتن پول در مقابل دارایی های طلایشان تقویت و به نوعی اهرم می کنند و با سرمایه قرضی به خریداری مقدار بیشتری طلا اقدام می ورزند. این روش Carry Trade نامیده میشود. اهرم نمودن جزو لاینفک خرید طلا و سهام شرکتهای تولید کننده آن میباشد. اهرم و Carry Trade می تواند درآمد سهام و ریسک های مربوطه را هم زیاد شدن دهد.

قبل فروش و قبل خرید

از آوریل سال 2001 تاکنون، هزینه طلا بر حسب دلار آمریکا بیشتر از سه برابر زیاد شدن یافته میباشد. گزارش شورای جهانی طلا در فوریه 2009 نشان داد که تقاضای طلا در نیمه دوم سال 2008 به سرعت زیاد شدن یافته میباشد. تقاضای طلا برای سرمایه گذاری که شامل ETF، شمش و سکه میباشد در سال 2008 به میزان 64 درصد بیش از سال قبل از آن بود.

در قرن اخیر بیش بحران های اقتصادی (مانند افول بزرگ، جنگ دوم جهانی، نخستین و دومین بحران نفت) نسبت شاخص داو جونز به طلا را کاهش داد. این نسبت در فوریه سال 2009 به ذیل 8 رسید. در شرایط بحران، سرمایه گذاران تلاش می کنند با تبدیل دارایی هایشان به فلزات گرانبهایی چون مس و طلا، آنان را از خطر زوال به دور دارند.